महागाईने मध्यमवर्गीयांची पाठ मोडली : सोनारीकर

 महागाईमुळे देशाची आर्थिक स्थिती अत्यंत बिकट झाली आहे. बेरोजगारी सूरसासारख्या मध्यमवर्गाचे सुख आणि शांती नष्ट करीत आहे.

दीड वर्षात आत्महत्येच्या घटनांमध्ये आश्चर्यचकित गतीने वाढ झाली आहे. बंद कारखाने उघडत नाहीत. पहिल्या लॉकडाऊनच्या शेवटी, पुन्हा मोठ्या संख्येने घराबाहेर पडलेले कामगार पुन्हा रिकाम्या हाताने परत आले. दुसर्‍या लाटेत मध्यमवर्गाच्या अधिकाधिक लोकांचा जीव गेला.

हा वर्ग खासगी रुग्णालयांच्या दरोड्याचा बळी ठरला होता आणि आता विमा कंपन्या हा दावा फेडण्यापासून मागे आहेत. हा वर्ग विशेषत: आजारपण आणि दुर्घटनांसाठी विमा घेतो, परंतु सर्वात जास्त फसवणूक केली जाते.

तसे, 2016-17 आर्थिक वर्षाच्या तिसर्‍या तिमाहीपासून अर्थव्यवस्था निरंतर खाली येत आहे आणि त्याची घसरण 2019-20 च्या शेवटच्या तिमाहीत 8.6 टक्क्यांवरून चार टक्क्यांपर्यंत सुरू झाली.

लॉकडाऊनच्या अनेक टप्प्यांमुळे देश खूपच मागे गेला. सेंटर फॉर मॉनिटरींग इंडियन इकॉनॉमीच्या अहवालानुसार कृषी, बांधकाम आणि छोट्या-छोट्या बांधकामाचे काम पूर्णपणे कोलमडले आहे, ग्रामीण भारतातील तीन प्रमुख संधी. दर आठवड्याला भारताचे 58 हजार कोटींचे नुकसान झाले. मिल्टन फ्राईडमन म्हणायचे की चलनवाढ हा कायद्याशिवाय आकारला जाणारा कर आहे.

स्टेट बँक ऑफ इंडियाच्या संशोधनानुसार 2020-2021 मध्ये दरडोई उत्पन्नात 8637 रुपयांनी घट झाली आहे. असंघटित क्षेत्रात बेरोजगारी आणि पगाराच्या कपातीमुळे उत्पन्नामध्ये 16,000 कोटी रुपयांची कपात झाली आहे.

उत्पादनाची कणा असलेली एमएसएमई एक गंभीर टप्प्यात आहे, जी उत्पादनात 45 टक्के आणि निर्यातीत 40 टक्के योगदान देते आणि 120 दशलक्ष लोकांना रोजगार देते. जून 2020 च्या सर्वेक्षणानुसार एमएसएमईमध्ये कार्यरत मध्यमवर्गीयांपैकी 35 टक्के आणि स्वयंरोजगार करणाऱ्या 37 टक्के लोकांना साथीच्या रोगामुळे व्यवसाय बंद करावा लागला. पहिली लाट ग्रामीण अर्थव्यवस्थेने समस्यानिवारक म्हणून हाताळली होती, परंतु दुसर्‍या लाटेत ती पूर्णपणे कोसळली.

मोतीलाल ओसवाल सर्व्हिसेसच्या अहवालानुसार दुसर्‍या लाटानंतर मध्यमवर्गाची बचत 8.4 टक्क्यांनी घसरली आहे. आरबीआयच्या मार्चच्या बुलेटिननुसार मध्यमवर्गीय कुटुंबांवरचे कर्ज 2020- 2021 मध्ये जीडीपीच्या 37.1 टक्के झाले. 31 मे पर्यंत 76 लाख 31 हजार लोकांनी पीएफकडून 18 हजार 698 कोटी 15 लाख रुपये काढून घेतले. मध्यमवर्गाला लवकरच या विचित्र परिस्थितीतून बाहेर काढण्याची गरज आहे.